نحوه خواندن نماز جنازه
نماز جنازه نمازی است که فقط ایستاده، بدون رکوع و سجود، با چهار تکبیر بر میت مسلمان خوانده میشود. فرض کفایه است — اگر برخی از مسلمانان حاضر آن را اقامه کنند، تکلیف از همه ساقط میشود. پیامبر (ص) بر فضیلت بزرگ آن تأکید فرموده است.
مَنْ شَهِدَ الْجَنَازَةَ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا فَلَهُ قِيرَاطٌ، وَمَنْ شَهِدَهَا حَتَّى تُدْفَنَ فَلَهُ قِيرَاطَانِ. قِيلَ: وَمَا الْقِيرَاطَانِ؟ قَالَ: مِثْلُ الْجَبَلَيْنِ الْعَظِيمَيْنِ.
“هرکس بر تشییع جنازهای حاضر شود تا نماز بر او خوانده شود، یک قیراط پاداش دارد، و هرکس تا دفن همراه باشد دو قیراط دارد. پرسیده شد: «دو قیراط چیست؟» فرمود: «مانند دو کوه بزرگ.»”
Step 1رو به قبله بایستید و میت در پیش روی شما باشد
میت در پیش روی امام به سوی قبله نهاده میشود. امام در برابر سینه مرد و میان زن میایستد. نیت کنید برای این میت مسلمان نماز جنازه بخوانید.
Step 2تکبیر اول: سوره فاتحه را بخوانید
دستان را بلند کنید، «الله اکبر» بگویید و دست راست را بر دست چپ بر سینه قرار دهید. سپس سوره فاتحه را آهسته بخوانید.
عربیالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ، مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ، إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ، اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ، صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ.
آوانگاری
Alhamdu lillahi rabbil-alamin, ar-Rahman ar-Rahim, Maliki yawmid-din, iyyaka na'budu wa iyyaka nasta'in, ihdinas-siratal-mustaqim, siratal-ladhina an'amta alayhim ghayril-maghdubi alayhim wa lad-dallin.
نکته
برخی علما خواندن سورهای کوتاه پس از فاتحه را اجازه دادهاند؛ شافعی و حنبلی فاتحه را کافی میدانند و این رویه غالب است.
Step 3تکبیر دوم: درود بر پیامبر (ص) بفرستید
«الله اکبر» بگویید (در برخی مذاهب بدون بلند کردن دست) و صلوات ابراهیمی را که در تشهد میخوانید، بخوانید.
عربیاللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ. اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.
آوانگاری
Allahumma salli ala Muhammadin wa ala ali Muhammadin kama sallayta ala Ibrahima wa ala ali Ibrahima innaka Hamidun Majid. Allahumma barik ala Muhammadin wa ala ali Muhammadin kama barakta ala Ibrahima wa ala ali Ibrahima innaka Hamidun Majid.
Step 4تکبیر سوم: دعا برای میت
«الله اکبر» بگویید و دعای نبوی را برای میت بخوانید: طلب آمرزش، رحمت و خانهای بهتر از خانهاش. اگر میت زن است، ضمایر مذکر را به مؤنث تبدیل کنید.
عربیاللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ، وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ، وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ، وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ، وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ، وَنَقِّهِ مِنَ الْخَطَايَا كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الْأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ، وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ، وَأَهْلًا خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ، وَزَوْجًا خَيْرًا مِنْ زَوْجِهِ، وَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ، وَأَعِذْهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ.
آوانگاری
Allahumma-ghfir lahu warhamhu, wa afihi wa'fu anhu, wa akrim nuzulahu, wa wassi' mudkhalahu, waghsilhu bil-ma'i wath-thalji wal-barad, wa naqqihi min al-khataya kama yunaqqath-thawbul-abyadu min ad-danas, wa abdilhu daran khayran min darihi, wa ahlan khayran min ahlihi, wa zawjan khayran min zawjihi, wa adkhilhul-jannah, wa a'idhhu min adhabil-qabri wa min adhabin-nar.
Step 5تکبیر چهارم: مکث و دعا برای خود و مؤمنان
«الله اکبر» بگویید و کوتاه مکث کنید. میتوانید برای خود و مؤمنان دعای کوتاهی بخوانید: «اللهم لا تحرمنا اجره ولا تفتنا بعده واغفر لنا وله» (پروردگارا، ما را از پاداش او محروم مکن، پس از او ما را در آزمایش میفکن، و ما و او را بیامرز).
Step 6با یک یا دو سلام پایان دهید
سر را به سمت راست بچرخانید و بگویید: «السلام علیکم و رحمة الله». برخی علما تنها سلام راست را کافی میدانند؛ دیگران دو سلام راست و چپ را تجویز کردهاند.
اشتباهات رایج که باید از آنها پرهیز کرد
انجام رکوع یا سجود — نماز جنازه هیچکدام را ندارد؛ تنها ایستاده خوانده میشود.
خواندن با صدای بلند. حتی در جماعت قرائت آهسته است.
فراموش کردن تغییر ضمایر هنگام نماز برای میت زن.
خواندن نماز جنازه بدون وضو. مانند نمازهای دیگر، نیازمند طهارت است.
ترک نماز جنازه بر مسلمانی که از دنیا رفته است. گناه کفایی تا زمانی که حداقل یک نفر آن را بخواند باقی است.